ਨੇਪਾਲ ਦੇ **111 MW** Rasuwagadhi Hydropower ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਹੁਣ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਈ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ **93** ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਪਤਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖੇਤਰੀ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਰਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦੁਖਦ ਅੰਤ
Rasuwagadhi Hydropower Project ਦੇ ਟਨਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਥਰਮਲ ਇਮੇਜਿੰਗ ਡਰੋਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 93 ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਅਸਰ
ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੋਏ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ 5.2 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ 11 ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 933 ਮਜ਼ਦੂਰ ਲਾਪਤਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਪੂੰਜੀ (Capital Investment) ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਟਰਬਾਈਨਾਂ, ਡੈਮਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ 'ਤੇ ਖਰਚਾ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੀਮਾ ਖੇਤਰ (Insurance Sector) 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕਲੇਮ ਦੇਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਅਪਰੇਸ਼ਨਲ ਵਾਇਬਿਲਟੀ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸੇਫਟੀ ਆਡਿਟ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।