ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਲੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ **1,500 MW** ਦਾ ਘਾਟਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕੱਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ 1,500 MW ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ
ਰਾਜਪੁਰਾ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ (Nabha Power Limited) ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੋਲੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਆਪਣੀ ਕੁਲ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 50% ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਲਾਂਟ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ (Debt Servicing) ਵਰਗੇ ਫਿਕਸਡ ਖਰਚੇ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ
ਇਹ ਸੰਕਟ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੋਲਾ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਡੇਟਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 63 GW ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਲਣ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸਬਕ
ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਦੇ 'ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਰਿਸਕ' ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨਾਂ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੇ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।