ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **$100** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ Oil Marketing Companies (OMCs) ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
Brent Crude ਇਸ ਸਮੇਂ $97 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ 85-90% ਤੇਲ ਇੰਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗਤ (Input Cost) ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। Indian Oil, BPCL ਅਤੇ HPCL ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਵੇਂ ਘਟਾਉਣ।
ਮਾਰਜਿਨ ਦਾ ਗਣਿਤ
ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਮਾਰਜਿਨ ਹੈ, ਪਰ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ₹15 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਨੈਗੇਟਿਵ ਮਾਰਜਿਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, LPG ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ (Under-recoveries) ਦਾ ਅੰਕੜਾ ₹59,000 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਪਸਟ੍ਰੀਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ONGC ਅਤੇ Oil India ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, OMCs ਡਾਊਨਸਟ੍ਰੀਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ Hormuz ਦੀ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਰਗੇ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਗਲੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਪਾਲਿਸੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।