Middle East ਤੋਂ ਤੇਲ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ **22.5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਰੂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਤਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਬੀਮਾ ਖਰਚਾ (Insurance Cost) ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
Middle East ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ 19.5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 22.5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਫਤਾਰ ਮਾਰਚ 2025 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ 18 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਦੇ ਔਸਤ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ (Logistics Shift)
ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। Strait of Hormuz ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਹੁਣ 40% ਤੇਲ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ East-West Pipeline (Saudi Arabia) ਅਤੇ Fujairah Pipeline (UAE) ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ 17% ਸੀ।
ਵਧਦੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਸਪਲਾਈ ਭਾਵੇਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਮਲੇ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ। ਸਿਰਫ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ 16 ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। 1 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ Kuwait-flagged ਟੈਂਕਰ 'Kazimah III' 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸੰਦੇਸ਼?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੋਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ, ਵਧੇ ਹੋਏ Freight Rates ਅਤੇ War-risk Insurance ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਖਰਚੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ Yanbu ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਟਰਮੀਨਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਹ ਹਾਲੀਆ ਰਿਕਵਰੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।