ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਗੋਰਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ (Landslide) ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ **341 MW** Budhi Gandaki ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਸਟਡ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਐਤਵਾਰ, 11 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੀ Budhi Gandaki ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਅਹਿਮ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ 341 MW ਦਾ Budhi Gandaki ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, 24.5 MW ਦਾ Dobhan Khola, 30.91 MW ਦਾ Yaru Khola ਅਤੇ 16 MW ਦਾ Machha Khola ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਏ ਹਨ।
ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ
ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਦੀ ਦਾ ਰਾਹ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਨੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਕੈਂਪਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 35 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਹ ਘਟਨਾ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 'ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਰਿਸਕ' ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ Times Energy Pvt. Ltd. ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ Budhi Gandaki ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE ਜਾਂ BSE) 'ਤੇ ਲਿਸਟਡ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਫਟਣ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਦੇਰੀ, ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ (Cost Overruns) ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਮੁੜ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ।