ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ Kyoto Fusioneering ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਫਿਊਜ਼ਨ ਫਿਊਲ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸ 'Unity-3' ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰਾਂਟ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ Oak Ridge National Laboratory ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਗਲੋਬਲ ਫਿਊਜ਼ਨ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ Kyoto Fusioneering ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਨਰਜੀ (Department of Energy) ਅਤੇ ਟੈਨੇਸੀ ਸੂਬੇ ਤੋਂ 'Unity-3' ਡਿਵਾਈਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ Oak Ridge National Laboratory (ORNL) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਬਲੈਂਕਟ' (breeding blanket) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਫਿਊਜ਼ਨ ਐਨਰਜੀ ਲਈ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਬਲੈਂਕਟ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਬਲੈਂਕਟ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਰਿਐਕਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ (fusion reaction) ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਾਰੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਇਹ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ (neutrons) ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਰਕੇ ਨਵਾਂ ਫਿਊਲ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰੀਟੀਅਮ (tritium), ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। 'Unity-3' ਡਿਵਾਈਸ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਕੇ, Kyoto Fusioneering ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਡਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸਲ-ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ (empirical validation) ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਫਿਊਜ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ Kyoto Fusioneering ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਫਿਊਜ਼ਨ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Realta Fusion, Thea Energy, Type One Energy, ਅਤੇ Xcimer Energy, ਆਪਣੇ ਰਿਐਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਫਿਊਲ ਸਾਈਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਾਹਰੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ (external partners) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਾ ਕੇ, Kyoto Fusioneering ਫਿਊਜ਼ਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ
ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ (energy sector) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (investors) ਲਈ ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ Kyoto Fusioneering ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ, ਵੈਂਚਰ-ਬੈਕਡ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਜਾਂ ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (BSE) 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ (listed) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਜਨਤਕ ਵਪਾਰ (public trading) ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਟਿਕਰ ਸਿੰਬਲ (ticker symbol) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸੰਚਾਲਨ ਸੰਬੰਧ (operational relation) ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਫਿਊਜ਼ਨ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (R&D) ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। 'Unity-3' ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਪਰ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ, ਗ੍ਰਿਡ-ਸਕੇਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਅਸਲ-ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ (reliably) ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ (efficiently) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।