ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। Kalpakkam ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ **500 MW** ਦੇ Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR) ਨੂੰ **ਮਾਰਚ 2027** ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
Bharatiya Nabhikiya Vidyut Nigam Limited (BHAVINI) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ 500 MW ਦਾ PFBR ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ 'criticality' (ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਚੇਨ ਰਿਐਕਸ਼ਨ) ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਕਨੀਕੀ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਪੜਾਵੀ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ thorium ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਵ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ BHAVINI ਅਤੇ Nuclear Power Corporation of India Limited (NPCIL) ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ NSE ਜਾਂ BSE 'ਤੇ ਲਿਸਟਡ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਖਰਚੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜ਼ਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਟੀਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। SHANTI Act 2025 ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਵਧ ਰਹੀ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪਾਰਟਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ
ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਖਰਚੇ ਵਧਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਚ 2027 ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਕਿੰਨੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।