ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦਾ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ **46%** ਵਧ ਕੇ **$15.4 ਬਿਲੀਅਨ** ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ **7%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਬੋਝ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ
Petroleum Planning and Analysis Cell (PPAC) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ 21.7 MT ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 20.3 MT ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ $10.5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ $15.4 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਦੀ ਛਾਲ ਲੱਗ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹਨ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਵਾਧਾ
ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਟੋਕਰੀ (Indian crude basket) ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ $116.09 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ $69.61 ਸੀ। ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕ Brent Crude ਵੀ ਉਛਲ ਕੇ $116.77 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ (April-September) ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ $90.6 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ $61.9 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Indian Oil, HPCL, ਅਤੇ BPCL ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।