ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ **$11.7 ਬਿਲੀਅਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ **3%** ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬਿੱਲ **18%** ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਯਾਤ 19.6 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 19 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਿੱਲ $9.9 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ $11.7 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇੰਡੀਅਨ ਕ੍ਰੂਡ ਬਾਸਕੇਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ $90.19 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ $69.11 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਸੀ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਰੇਟ ਕੋਸਟ ਅਤੇ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਧ ਗਏ ਹਨ।
Oil Marketing Companies (OMCs) 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ Indian Oil, HPCL ਅਤੇ BPCL ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਫਿਊਲ ਕੀਮਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ (Profit Margins) 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਖਪਤ ਦੇ ਰੁਝਾਨ
ਉੱਚੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ 6.8% ਅਤੇ 8.2% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ LPG ਅਤੇ ਨੈਫਥਾ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ 17.1% ਅਤੇ 22.3% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹਨ।