ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਕੋਲੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ (Coal Imports) ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਬੋਝ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਲ ਨੀਨੋ (El Nino) ਵਰਗੇ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਡੈਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 18% ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੰਗ ਤੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਪਤ
ਸਿਰਫ਼ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਟੀਲ, ਪਿਗ ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਸੀਮਿੰਟ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ 2026 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਪਤ 4.2% ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 1,353 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਸਪਲਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
ਘਰੇਲੂ ਕੋਲੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸਟਾਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧਾ ਰਹਿ ਕੇ 27 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਪਤ 12.5% ਵਧੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਿਰਫ਼ 6% ਹੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ NTPC, Tata Power ਅਤੇ JSW Energy ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਦੋਹਰੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਹਿੰਗਾ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।