ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ?
IOC ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ 56% ਵੱਧ ਕੇ ₹11,377.51 ਕਰੋੜ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 (FY26) ਲਈ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਕੇ ₹36,802.42 ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ (Crude Throughput), ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨਜ਼, ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲੁਬਰੀਕੈਂਟਸ (Lubricants) ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲਜ਼ (Petrochemicals) ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮੁਲਾਂਕਣ (Valuation)
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2026 ਦੌਰਾਨ IOC ਦਾ ਸਟਾਕ ਲਗਭਗ 24% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹131.81 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਟਾਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਅਨੁਪਾਤ 'ਤੇ, ਜੋ ਕਿ 5.1x ਤੋਂ 5.7x ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਟਰੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਔਸਤ ( 20.4x ) ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਦਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ( 11.3x ) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਾਰਨ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
IOC ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ petrol, diesel, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ LPG ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੇਚਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਈ। IOC ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ LPG ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ FY25-26 ਲਈ ₹30,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ petrol, diesel, ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ (ATF) 'ਤੇ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $110 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਕਾਰਨ OMC ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ₹75,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ₹1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ FY26 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਮੁਨਾਫੇ FY27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (ਜੋ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ Brent ਲਈ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹਨ) OMC ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੈਲੰਸ ਸ਼ੀਟ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰੁਖ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ Indian Oil Corporation 'ਤੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਰੁਖ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'Buy' ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਔਸਤ 12-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ ₹147.50 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ₹179.85 ਤੱਕ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 26% ਤੱਕ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਮਾਰਜਿਨ ਦਬਾਅ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ 'Neutral' ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਸਥਿਰ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਸਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਅਗਲੇ ਕਵਾਟਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।