ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਵੱਲ ਮੋੜਾ! ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸੰਕਟ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ

ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸੰਕਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ

ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਗਲੋਬਲ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਈ ਡਿਸਟਰਪਸ਼ਨ' ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੂਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਦਾ 20% ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ (Brent crude) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਪਣਾ 40% ਕ੍ਰੂਡ ਇਸ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰੂਸ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਆਮਦ

ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੰਗਲੌਰ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ (Mangalore Refinery & Petrochemicals Ltd.) ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਮਿੱਤਲ ਐਨਰਜੀ ਲਿਮਟਿਡ (Hindustan Mittal Energy Ltd.) ਨੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰੂਡ ਆਇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦੇ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕ੍ਰੂਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ $5 ਤੋਂ $15 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਪਲਬਧ ਤੇਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਵੀ ਕ੍ਰੂਡ ਆਇਲ ਦਾ ਆਯਾਤ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਲਈ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਯੂਐਸ (U.S.) ਦੇ ਖਾਸ ਵਾਈਵਰ (waivers) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਸੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਕਈ ਜੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਲਈ ਯੂਐਸ (U.S.) ਦੇ ਵਾਈਵਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸੰਕੇਸ਼ਨਾਂ (secondary sanctions) ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਲਈ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰੂਡ ਦੀ ਥਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸੋਰਸਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਲੰਬੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਸਮੇਂ, ਉੱਚ ਫਰੇਟ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਾਂ। ਇਹ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤੋਂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੀ7 (G7) ਪ੍ਰਾਈਸ ਕੈਪ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੂਸ ਅਜੇ ਵੀ ਛੋਟ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਰੂਟ ਕਰਕੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।