ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿੰਡ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਨਵਾਂ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। FY27 ਦੌਰਾਨ **8 GW** ਨਵੀਂ ਸਮਰੱਥਾ ਜੋੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ **2030** ਤੱਕ **100 GW** ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ 24 GW ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ 8 GW ਦੇ ਟਾਰਗੇਟ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਵਿੰਡ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਕਸਪੋਰਟ ਹੱਬ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ₹12,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਗੈਪ ਕਾਰਨ ਟਾਰਬਾਈਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼
ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਕੈਪੀਟਲ ਇੰਟੈਂਸਿਟੀ ₹7 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਗਾਵਾਟ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 7 ਤੋਂ 8 GW ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਲਗਭਗ ₹50,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਫਸ਼ੋਰ ਵਿੰਡ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ
ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਫਸ਼ੋਰ ਵਿੰਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 10 ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਿੰਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ 55% ਤੱਕ ਸਮਰੱਥਾ ਉਪਯੋਗਤਾ (Capacity Utilization) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਯੂਰਪੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
