ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2026 ਦੌਰਾਨ **177.66 ਬਿਲੀਅਨ** ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਟੀਚੇ ਦਾ **55%** ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਲਾ ਅਜੇ ਵੀ **69%** ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ
ਕੇਂਦਰੀ ਬਿਜਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (Central Electricity Authority) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ 325 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹਾਈਡਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 253.57 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ 888.53 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 28.5% ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈਡਰੋ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਸਮੀ ਚੱਕਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰੋ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 16.7% ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ, ਪਰ ਇਹ ਵਾਧਾ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਕੈਪਾਸਿਟੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਕਰਕੇ ਸੀ। ਕੈਪਾਸਿਟੀ 52.06 ਗੀਗਾਵਾਟ 'ਤੇ ਹੀ ਸਥਿਰ ਰਹੀ।
ਸਟੋਰੇਜ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਭਾਵੇਂ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ 1.41 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ (ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 69%) ਨਾਲ ਕੋਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਗ੍ਰਿਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ NTPC ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ 'ਕੰਸਨਟ੍ਰੇਟਿਡ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ' ਵਰਗੀਆਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੋਰੇਜ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। Khavda ਸੋਲਰ ਪਾਰਕ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਅਤੇ ਪੌਣ ਊਰਜਾ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।