ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 2024 ਤੋਂ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਰਬਨ ਐਮੀਸ਼ਨ ਸਥਿਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮੰਗ ਨੂੰ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਸੀਮੈਂਟ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ **8%** ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ **3.7%** ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 7% ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੋਲਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸੋਲਰ, ਵਿੰਡ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਲਰ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਗ੍ਰਿਡ ਵਿੱਚ 44 ਟੈਰਾਵਾਟ-ਘੰਟੇ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਭਾਵੇਂ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਹਰੇ ਰੰਗ (Green) ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਸੀਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਨ। ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲ (Coking Coal) ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਨੇੜੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਵਧੇ ਹੋਏ ਫਰੇਟ ਖਰਚਿਆਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) ਨੂੰ ਸੁੰਘੇੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਡ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਵਧਦੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਕੋਲਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ (Capital Spending) ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਊਰਜਾ ਅਜੇ ਵੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਧਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।