ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ **11.35%** ਵਧ ਕੇ **162.19 ਅਰਬ ਯੂਨਿਟ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗੜਬੜ ਕਾਰਨ **82** ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਮਸ ਭਰੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ ਖਪਤ 11.35% ਵਧ ਕੇ 162.19 ਅਰਬ ਯੂਨਿਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੰਗ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕੋਲੇ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸੰਕਟ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 190 ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠਲੇ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 82 ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ 'ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਇੱਥੇ ਕੋਲੇ ਦਾ ਭੰਡਾਰ 25% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੌਨਸੂਨ ਕਾਰਨ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਹੁਣ ਕੋਲਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪੀਕ ਡਿਮਾਂਡ 269.06 GW ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ 7 GW ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ NTPC, Tata Power ਅਤੇ Adani Power ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮੌਸਮ ਹੋਰ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ (Volatility) ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।