ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪੀਕ ਡਿਮਾਂਡ (Peak Demand) ਨੇ **8 ਸਤੰਬਰ** ਨੂੰ **260 GW** ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ **58** ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹੁੰਮਸ (Humidity) ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੂਲਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਹਾਈਡਰੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ। 1 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 8 ਸਤੰਬਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਈਡਰੋ ਪਾਵਰ ਆਊਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10.3% ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ
ਫਿਲਹਾਲ 58 ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਕਾਰਨ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਕੋਲਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਲਈ Coal India Limited ਰਾਹੀਂ ਰੇਲ ਰੈਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਡਾਟਾ ਕਹਿੰਦਾ?
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕੋਲਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਲਗਭਗ 123.7 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 51 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਦਬਾਅ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਕੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ?
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਰੇਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਾ ਮਹਿੰਗਾ ਖਰੀਦਣਾ ਪਿਆ ਜਾਂ ਸਪੌਟ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲੈਣੀ ਪਈ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।