ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਮੰਗ **7.2%** ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ **4.9%** ਵਧੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ LPG ਦੀ ਵਰਤੋਂ **9.1%** ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰਚੂਨ ਭਾਅ ਸਥਿਰ ਹਨ।
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਪਲੈਨਿੰਗ ਐਂਡ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਸੈੱਲ (PPAC) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਰਜਾ ਖਪਤ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਖਪਤ 7.21% ਵਧ ਕੇ 3.64 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਮੰਗ 4.86% ਵਧ ਕੇ 7.12 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, LPG ਦੀ ਖਪਤ 9.15% ਘੱਟ ਕੇ 2.64 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਖਪਤ ਵਧਣ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਪਿੱਛੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਪੰਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, LPG ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ PNG (Piped Natural Gas) ਵੱਲ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਿਟੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ ₹530 ਕਰੋੜ ਦੇ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ (Under-recovery) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਹਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ LPG ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ₹71.50 ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਘਰੇਲੂ LPG ਦੇ ਭਾਅ ਫਿਲਹਾਲ ਨਹੀਂ ਵਧੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਡੈੱਟ (Debt) ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।