ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਨੇ EPR ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਰਿਐਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਏ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਆ ਰਹੀ SHANTI ਪਾਲਿਸੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰੀ ਪੰਕਜ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ Électricité de France (EDF) ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ European Pressurised Reactor (EPR) ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਲੋਕਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
SHANTI ਫਰੇਮਵਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ
ਇਸ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ 'Sustainable Harnessing and Advancement of Nuclear Energy for Transforming India' (SHANTI) ਫਰੇਮਵਰਕ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Nuclear Power Corporation of India Limited (NPCIL) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪਾਲਿਸੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਲਾਇਸੰਸਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ NTPC ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ (Risks)
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। Jaitapur Nuclear Power Project ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਾਂ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਸੇਫਟੀ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਮੀਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ
ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਪਡ ਹਾਈਡਰੋ ਸਟੋਰੇਜ (Pumped Hydro Storage) 'ਤੇ ਵੀ ਫੋਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿੰਡ ਅਤੇ ਸੋਲਰ ਐਨਰਜੀ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ SHANTI ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਫਾਈਨਲ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਜੋਇੰਟ ਵੈਂਚਰ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੋਣਗੇ।