ਭਾਰਤ ਦੇ 59 ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਖਤਰਨਾਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚ ਮੰਗ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਕਾਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ Coal India Limited ਲਈ ਹੁਣ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਊਰਜਾ ਸੈਕਟਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 59 ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ 25% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਈ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 270 GW ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਹ ਮੰਗ ਉੱਚੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਦਮ
ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ Coal India Limited (CIL) ਨੇ ਇਸ ਸਪਲਾਈ ਗੈਪ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕਮਰ ਕੱਸ ਲਈ ਹੈ। ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੱਕ ਕੋਲੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਰੇਲ ਰੇਕਸ (Rail Rakes) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਈ ਗਈ ਹੈ। 3 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ 370 ਰੇਕਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 6 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 444 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਲਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾ ਰੁਕੇ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟ ਡੇਟਾ
ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਆਫਟੇਕ (Offtake) ਵਿੱਚ 5.5% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ 60.6 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹੀ। ਪਰ, ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ 5.7% ਡਿੱਗ ਕੇ 47.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਾਫ਼ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਗ ਤਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈਨਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਨਾਰਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ, ਤਾਂ DISCOMs (ਬਿਜਲੀ ਵੰਡ ਕੰਪਨੀਆਂ) ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।