ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੌਰਾਨ ਕੋਲੇ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ **25.7%** ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਹੈ। ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਵਿੱਚ **26%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬੋਝ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਕੋਲਾ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ।
ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਵਰ ਗ੍ਰਿਡ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੋਲਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। Grid-India ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 25.7% ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 26% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਐਲ ਨੀਨੋ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ 'ਐਲ ਨੀਨੋ' (El Niño) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੀਂਹ ਘੱਟ ਪਏ ਅਤੇ ਡੈਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਤੰਬਰ ਦੇ 66.03% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 71.7% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਲਈ 191 ਵਿੱਚੋਂ 100 ਕੋਲਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਿਊਲ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਬਚੀ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ 112 ਕੈਪਟਿਵ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Coal India Limited ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦਨ 19.3% ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੱਕ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਿਰਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ
ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵਧੇ ਹੋਏ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਫਿਊਲ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪੈਟਰਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਥਰਮਲ ਐਸੇਟਸ ਅਜੇ ਵੀ ਗ੍ਰਿਡ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।