IIT Madras ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ 'Reconfigurable Power Conversion System' ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਏਗਾ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਵਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ
ਡਾ. ਦੀਪਕ ਰੋਨਾਨਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ IIT Madras ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਸਿਸ ਦੌਰਾਨ ਵੋਲਟੇਜ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਫੇਲ ਵੀ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਿਸਟਮ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੀਚਰ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ 'ਡਾਊਨਟਾਈਮ' ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਕੇਲਿੰਗ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਜੇ ਸਿਰਫ 5 kVA ਦੇ ਲੈਬ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੈਗਾਵਾਟ-ਸਕੇਲ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੀਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਗਰਿੱਡ ਕੁਆਲਿਟੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੋਜ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ IIT Madras ਅਤੇ Hyundai Motor India ਵਰਗੇ ਭਾਈਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜੇ ਵੀ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਗ੍ਰੇ' ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ (ਜੋ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਇੰਧਨ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ) ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਪਲੈਟੀਨਮ ਅਤੇ ਇਰੀਡੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਖਰਚਾ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਵਧੇਗੀ, ਇਸਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ।