ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ Hardeep Singh Puri ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਟ (Freight) ਦੇ ਵਧੇ ਖਰਚੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਪੋਰਟ ਸੋਰਸ ਵਧਾ ਲਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ Reliance ਅਤੇ Nayara Energy ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰੀ Hardeep Singh Puri ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੌਜਿਸਟਿਕਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 104 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 94 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਦੀ ਖਪਤ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
ਵੈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ Strait of Hormuz ਅਤੇ Red Sea ਵਰਗੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਟ ਚਾਰਜਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਇੰਪੋਰਟ ਨੈੱਟਵਰਕ 27 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 41 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ
ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ Reliance ਅਤੇ Nayara Energy ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਆਊਟਲੈਟਸ 'ਤੇ ਫਿਊਲ ਰੇਸ਼ਨਿੰਗ (Fuel Rationing) ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਰਿਟੇਲ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀ ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ। ਜੇਕਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।