ਭਾਰਤ ਦੇ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਸਟਾਕ ਸਿਰਫ 38% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਵਾਏ (Imported) ਕੋਲੇ ਦੀ ਮਿਕਸਿੰਗ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। Central Electricity Authority (CEA) ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 22.3 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੱਧਰ (57.8 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ) ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 38% ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 80 ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਕਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ 14% ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਕੋਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, Ministry of Coal ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 114 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕੋਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾਵਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀਆਂ Coal India Ltd ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲਾ ਖਰੀਦਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ Imported Coal ਦੀ ਮਿਕਸਿੰਗ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਕੋਲਾ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ) ਖਰੀਦਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਅਗਸਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 5.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕੋਲਾ ਇੰਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 85.6% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਵਧੀ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਪਾ ਸਕਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ।