Municipal Corporation of Delhi ਨੇ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ **₹16 ਕਰੋੜ** ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਰੋਜ਼ਾਨਾ **200 ਟਨ** ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਤੋਂ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ Indraprastha Gas Limited ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
Municipal Corporation of Delhi ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਮੇਨ ਗੋਇਲਾ ਡੇਅਰੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਰ ਰੋਜ਼ 200 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਗੋਬਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 14,000 ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਕੱਚੀ ਬਾਇਓਗੈਸ ਬਣੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਕੇ 5.6 ਟਨ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ পাইਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ Indraprastha Gas Limited (IGL) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ
ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਇਕੋਨੋਮੀ ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਂਟ ਆਪਰੇਟਰ ਸਥਾਨਕ ਡੇਅਰੀ ਮਾਲਕਾਂ ਤੋਂ 67 ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਗੋਬਰ ਖਰੀਦਣਗੇ। ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ (Slurry) ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ (Organic Fertiliser) ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ 'Waste to Wealth' ਮਾਡਲ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 'Waste to Wealth' ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 3 ਪਲਾਂਟ ਚਾਲੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਨੰਗਲੀ ਸਾਕਰਾਵਤੀ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ 55,000 ਟਨ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ₹3.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ। ਡਰੇਨੇਜ ਅਤੇ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ₹50 ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜਟ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਗੈਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 6 ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਯੂਨਿਟ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।