ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਿੱਜੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਕੋਲ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਪਲਾਈ ਹੈ, ਪਰ Pachhwara Central ਮਾਈਨ ਵਿੱਚ **3 ਲੱਖ ਟਨ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਲਾ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਾਰਨ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 13 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੋਲੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ Independent Power Producers (IPPs) ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ
ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ Nabha Power Limited ਅਤੇ Talwandi Sabo Power Limited ਨੂੰ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ 5 ਕੋਲਾ ਰੇਕ (rakes) ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਪਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਫਿਊਲ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ।
Pachhwara ਮਾਈਨ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸੰਕਟ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ Punjab State Power Corporation Ltd (PSPCL) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ Pachhwara Central ਮਾਈਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। 11 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਇਸ ਮਾਈਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਤਾਂ 83.67% ਦੇ ਟਾਰਗੇਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਡਿਸਪੈਚ ਸਿਰਫ਼ 68.44% ਰਹੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਲਗਭਗ 3.21 ਲੱਖ ਟਨ ਕੋਲਾ ਮਾਈਨ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੀ ਪਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਗਸਤ 2026 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦਾ Plant Load Factor ਮਹਿਜ਼ 42% ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਨਟੇਨੈਂਸ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗੀ।