ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, China ਨੇ ਆਪਣੇ **1.4 ਅਰਬ ਬੈਰਲ** ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਟਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗਲੋਬਲ ਆਇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ (Imports) **12.1 ਮਿਲੀਅਨ** ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ **8.1 ਮਿਲੀਅਨ** ਬੈਰਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਆਇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ China ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, China ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, China ਕੋਲ ਲਗਭਗ 1.4 ਅਰਬ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਰਾਮਦ 8.1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 12.1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਸੀ। ਇਹ ਕਮੀ ਗਲੋਬਲ ਸਪੌਟ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਖਤਰਾ ਟਲ ਗਿਆ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ Strait of Hormuz ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ Brent Crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $95 ਤੋਂ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮਾਇਨੇ
ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੀ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation), ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਘਾਟੇ (Trade Deficit) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਰਹੇਗਾ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ China ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।