ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Brent Crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **$100** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਡਿੱਗਦੀ ਕੀਮਤ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। 9 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ Brent Crude ਫਿਊਚਰਜ਼ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜੁਲਾਈ 2024 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਿਆ ਟਕਰਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਸੰਕਟ
ਇਸ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 125 ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ 10 ਤੋਂ 13 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ (Imports) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਈ ਖਤਰੇ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ:
- ਵਪਾਰਕ ਘਾਟਾ: ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਵਧੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੋਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਡਰ: ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿੱਫਟੀ (Nifty) ਅਤੇ ਸੈਂਸੈਕਸ (Sensex) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਰਜਿਨ: ਏਵੀਏਸ਼ਨ (Aviation), ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਗੁੱਡਜ਼ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਬਚਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਤੇਲ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।