ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ
BPCL ਦੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਤਹਿਤ, ਕੰਪਨੀ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਵੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਖਰੀਦ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕਦਮ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। BPCL ਦੀਆਂ ਬੀਨਾ (Bina) ਅਤੇ ਕੋਚੀ (Kochi) ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਲਗਭਗ 15% ਤੱਕ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਹਿ-ਮਿਲਾਣ (co-blend) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੇਸੀਡਿਊ, ਮੈਟਲ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਕੈਟਲਿਸਟਸ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਉਹ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇ। BPCL ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ 50% ਹਿੱਸਾ ਟਰਮ ਕੰਟਰੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਪਾਟ ਖਰੀਦ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਟਰੇਡਿੰਗ ਡੈਸਕ
ਗਲੋਬਲ ਸਪਾਟ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ, BPCL ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਟਰੇਡਿੰਗ ਡੈਸਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਟੀਮ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, LNG ਅਤੇ LPG ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਡੈਸਕ BPCL ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਆਪਕ ਗਲੋਬਲ ਟਰੇਡਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਨਿਵੇਸ਼
BPCL ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਲਗਭਗ 1,000 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਿਪੋਰਟ (detailed feasibility report) ਵੀ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਏਕੀਕਰਨ (petrochemical integration) ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੈਸਲਾ (Final Investment Decision - FID) ਮਾਰਚ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ₹1.03 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 9 MMTPA (ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ) ਹੋਵੇਗੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (FY26) ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਟੀਚਾ ₹20,000 ਕਰੋੜ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ₹10,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। BPCL ਆਪਣੇ ਅੱਪਸਟ੍ਰੀਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ 2028-29 ਤੱਕ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ
ਅਗਸਤ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, BPCL ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 7.26 ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਰੇਸ਼ੋ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹161,934 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ 52-ਹਫਤਿਆਂ ਦੀ ਰੇਂਜ ₹234.01 ਤੋਂ ₹388.15 ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ ਇਸ ਸਟਾਕ 'ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਖ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 32 ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ 'Buy' ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਔਸਤ 12-ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ ₹416.59 ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਰਾਂ ਲਈ ਗ੍ਰਾਸ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ (GRM) FY23 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੇ ($16-18/ਬੈਰਲ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ FY25 ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਿਤ $6-8/ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ 82% ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਰਾਮਦਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਸੋਰਸਿੰਗ ਰਣਨੀਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਰਾਕ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਰੂਸ ਅਤੇ UAE ਮੁੱਖ ਸਪਲਾਇਰ ਹਨ। ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਰਗੇ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ ₹90-95 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 2026 ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਧੇ ਹੋਏ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।