World Bank ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ FY27 ਲਈ GDP ਗਰੋਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਕੇ **7.1%** ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਡਿਮਾਂਡ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ 2034 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੇਬਰ ਰਿਫੋਰਮਜ਼ (Labor Reforms) ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪਲਾਨਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
World Bank ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗਰੋਥ ਆਊਟਲੁੱਕ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਹੈ। FY27 ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਮਾਨ 6.6% ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਧਾ ਕੇ 7.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਪਤ (Internal Consumption) ਹੈ।
ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਡਿਮਾਂਡ ਬਣੀ ਢਾਲ
ਭਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਰੋਥ ਮਾਡਲ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਣਤਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਵਰਗੇ ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੁਧਾਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੋਥ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫਿਲਹਾਲ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ World Bank ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ-ਏਜ ਆਬਾਦੀ 2034 ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ 10% ਵਰਕਫੋਰਸ ਹੀ ਫਾਰਮਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। 2047 ਤੱਕ ਉੱਚ-ਆਮਦਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ?
ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲੇਬਰ ਰਿਫੋਰਮਜ਼ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਸੇਲਜ਼, FMCG ਵੋਲਿਊਮ ਗਰੋਥ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਡਿਮਾਂਡ ਵਰਗੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਦਮਦਾਰੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।