ਐਮਰਜਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਹੁਣ Vietnam ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਰਿਕਾਰਡ **₹45,785 ਕਰੋੜ** ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਐਮਰਜਿੰਗ ਮਾਰਕੀਟਸ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ Vietnam ਨੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 2.2% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ Vietnam ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 2.7% ਦਾ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਕਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ Vietnam ਦੀ ਬੜ੍ਹਤ
ਇਸ ਫਰਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਐਕਸਪੋਰਟ (Export) ਗ੍ਰੋਥ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਗ੍ਰੋਥ 23% ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ Vietnam ਨੇ 39.5% ਦਾ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਇੰਡੈਕਸ ਸਕੋਰ 55.1 ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
FIIs ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੂਡ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਹੈ। 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 26 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, FIIs ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ₹45,785 ਕਰੋੜ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, RBI ਵੱਲੋਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ $64 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ $120.3 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ 6% ਤੱਕ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ RBI ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ RBI ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।