ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 'Operation Kayakalp' ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ **96%** ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ 'Operation Kayakalp' ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 96% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਅੱਪਰ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ, ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਬਾਊਂਡਰੀ ਵਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।\n\nਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਇਸਦੇ 19-ਪੁਆਇੰਟ ਚੈਕਲਿਸਟ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ NITI Aayog ਨੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।\n\n### 'Project Alankar' ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ\nਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'Project Alankar' ਤਹਿਤ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਵਾਈ-ਫਾਈ, ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਰੂਮ, ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਵਰਗੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।\n\n### ਸਕੂਲ ਕੰਸੋਲੀਡੇਸ਼ਨ ਰਣਨੀਤੀ\nਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕੰਸੋਲੀਡੇਸ਼ਨ ਰਣਨੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 50 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਵੱਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਹੁਣ ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹਨਾਂ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਡਿਜੀਟਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਹੈ।