US 10-year Treasury yields ਨੇ **4.81%** ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ AI ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਲਈ ਵਧਿਆ ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ US ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਕਰਜ਼ ਦਾ ਬੋਝ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਬਦਲਾਅ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ FPI ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। 10-year U.S. Treasury yield ਹੁਣ 4.81% ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ 'ਕ੍ਰਾਊਡਿੰਗ ਆਊਟ' (Crowding Out) ਇਫੈਕਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ AI ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਲ 2026 ਤੱਕ AI ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਰਚਾ $755 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈਜ ਫੰਡਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ, US Treasury Department ਨੇ 9 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੋਂ $4 ਬਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਾਂਡ ਬਾਇਬੈਕ (Buyback) ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ $40 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਜਦੋਂ US ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ 'ਰਿਸਕ-ਫ੍ਰੀ' ਰਿਟਰਨ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ FPI (Foreign Portfolio Investors) ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਵਾਪਸ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ:
- ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ: ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ ਕਾਰਨ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਵਰਗੀਆਂ ਦਰਾਮਦਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
- RBI ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ: ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ RBI ਨੂੰ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (Flows) ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।