ਜਦੋਂ US 10-year Treasury yields **6%** ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ FPIs ਦੁਆਰਾ ਪੈਸਾ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਸਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। 10-year US Treasury yield, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 'ਰਿਸਕ-ਫ੍ਰੀ' ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ 6% ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ 5% ਦਾ ਪੱਧਰ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ 6% ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਸਤੇ ਪੈਸੇ (cheap capital) ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਟਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ Nifty ਅਤੇ Sensex ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੰਪੋਰਟ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ IT ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਥੋੜਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਭਰਨ ਦੀ ਲਾਗਤ (Servicing cost) ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਫਰਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਭਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ Cash Flow ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, FPIs ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ US Dollar-Rupee ਦਾ ਰੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Reserve Bank of India (RBI) ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣ ਦੇ ਪਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੌਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।