ਸੂਰਤ ਹੁਣ **$30 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੀ ਖਪਤ ਵਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਊਸਹੋਲਡ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 'Boomtown' ਵਜੋਂ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੂਰਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖਪਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ (Consumer Economy) ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ $30 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਖਪਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣ ਕੇ ਸੂਰਤ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਤਰੀਕਾ
ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਕੇ 31% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਹੁਣ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੀਕੈਂਡ 'ਤੇ ਸੂਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ (Financial Discipline)
ਸੂਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ 92% ਪਰਿਵਾਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ-ਆਮਦਨ ਅਨੁਪਾਤ (Debt-to-Income Ratio) ਸਿਰਫ਼ 15.4% ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਵੱਡੇ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 18.5% ਹੈ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਖਪਤ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸਕ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੂਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਜੇ ਵੀ ਹੀਰਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਮੰਦੀ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਕੀਮਤ ਖਪਤ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਧੀਮਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਾਫੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ₹18,800 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।