ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (SBI) ਦੇ ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ) ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (GDP) ਦਰ **8%** ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ **7%** ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ 8% ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ?
SBI ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ (nowcasting model) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 54 ਅਹਿਮ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ (economic indicators) ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 86% ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ (domestic consumption) ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ (government spending) ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (consumer credit) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚ (government capital expenditure) ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ:
ਹਾਲਾਂਕਿ SBI ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਾਹਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ। HDFC ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਲਈ 7.5% ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਗਤੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ (geopolitical tensions) ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਅੱਗੇ?
ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਮ ਸਹਿਮਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7% ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। SBI ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 8% ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ GDP ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ, ਦਿਹਾਤੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਤੀ ਅੱਗੇ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।