ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ (Indian Rupee) ਇਸ ਵੇਲੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **94.79** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **$99** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਵੱਲ ਵਧਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸਾ ਕੱਢਣ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ Reserve Bank of India (RBI) ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਸਥਿਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰੁਪਏ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ Brent crude ਦੀ ਕੀਮਤ $99 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਰਾਮਦ (Import) ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਸਰ Indian Oil Corporation, HPCL ਅਤੇ BPCL ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ONGC ਅਤੇ Oil India ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਵਾਲੀ
ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ FPIs ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ₹7,443 ਕਰੋੜ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਸਾਲ 2026 ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਕਾਸੀ ₹2.32 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2025 ਦੀ ₹1.66 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (Bond Yields) ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਵੱਲ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
RBI ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ
ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, RBI ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, RBI ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਫਾਰੇਕਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ $8 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ 28 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ $740.8 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਫਾਰੇਨ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰਿਜ਼ਰਵ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਦੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ।