ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। Brent Crude ਦੇ ਭਾਅ **$100** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਰੁਪਇਆ ਡਿੱਗ ਕੇ **94.84** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ।
ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਕਰੰਸੀ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 88.7% ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 'Imported Inflation' ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖਰਚੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਭਾਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
RBI ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ Forex ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿਵ ਹੋ ਕੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ Reserve Bank of India (RBI) ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਲਰ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ U.S. Federal Reserve ਦੁਆਰਾ વ્યાਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਹਫਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ U.S. consumer inflation report 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੰਕੜੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਾਲਰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਚੈਲੇਂਜ ਆਪਣੇ Current Account Deficit ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।