ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **96** ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ US Treasury Yields ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ RBI ਅਤੇ Federal Reserve ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 15 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਰੁਪਿਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 95.90 ਤੋਂ 96.00 ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
Yields ਅਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਦਬਾਅ
ਮੌਜੂਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਅਮਰੀਕੀ 10-year Treasury Yield ਲਗਭਗ 5% 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 2007 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਡਾਲਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ, Brent crude oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $107 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ 85% ਤੇਲ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਚਾਅ
ਇਸ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, Reserve Bank of India (RBI) ਕੋਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਾਰਾ ਹੈ। 4 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਰਿਕਾਰਡ $785 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਰਾਹ
ਅਗਸਤ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਟੇਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ (CPI) 4.82% ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ US Federal Reserve ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 25-basis-point ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਯੀਲਡਸ ਦੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਅਤੇ RBI ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।