ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ **$100** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਰੁਪਿਆ **95.08** ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਔਖਾ ਦਿਨ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਪਿਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 95.08 ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਛਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Brent Crude $100.73 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। BSE Sensex 813.35 ਅੰਕ ਟੁੱਟ ਕੇ 74,764.23 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ Nifty 50 203.60 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ 23,431.50 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਵੀ ਅੱਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ₹582.99 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਕਿਉਂ?
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ (Imports) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਹਿੰਗਾ ਤੇਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਲਾਗਤ ਵਧਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕਟਰਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ
ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs), ਪੇਂਟ, ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਖਰਚਾ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
RBI ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ Reserve Bank of India (RBI) ਲਗਾਤਾਰ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, RBI ਨੇ ਡਾਲਰ ਵੇਚ ਕੇ ਅਤੇ ਕਰੰਸੀ ਸਵੈਪ ਰਾਹੀਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।