ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ Yields ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਜ Indian Rupee ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਰੁਪਿਆ ਡਿੱਗ ਕੇ 95.95 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ Reserve Bank of India ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਨੂੰ 96.00 ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦਖਲ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ
ਅੱਜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ US Treasury Yields ਦਾ 5.30% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2002 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਰਿਟਰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉੱਥੇ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ পুঁਜੀ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Brent Crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $107 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਲੋੜਾਂ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਤੇਲ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ
Reserve Bank of India (RBI) ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਡਾਲਰ ਵੇਚ ਕੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ 96.00 ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਨਾ ਤੋੜੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਚਾਅ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। 18 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ $15 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਆਯਾਤ (Imports) ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।