ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ US Treasury Yields ਕਾਰਨ Indian Rupee ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਰੁਪਿਆ ਅੱਜ **2 ਪੈਸੇ** ਟੁੱਟ ਕੇ **94.97** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਲਈ ਦਿਨ ਕਾਫੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਧੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਖਤਰਿਆਂ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੀ ਦੂਰੀ ਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Brent crude ਫਿਊਚਰਜ਼ $96 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
US Yields ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੋਲ
ਸਿਰਫ ਤੇਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ US 10-year Treasury yield ਦਾ 4.8% ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਸ 'ਤੇ ਰਿਟਰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉਭਰਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ (Emerging Markets) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਡਾਲਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ Sensex ਅਤੇ Nifty 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚੀਆਂ ਊਰਜਾ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ (Non-farm payrolls) ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।