ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 3 ਪੈਸੇ ਡਿੱਗ ਕੇ 95.40 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੇ ਕੁਝ ਹਮਾਇਤ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਰੁਪਏ 'ਚ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 95.40 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤਕਾਂ (Importers) ਲਈ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਹਾਲ
ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੁਸਤ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (BSE) ਦਾ ਸੈਂਸੈਕਸ 210.08 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 78,428.95 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦਾ ਨਿਫਟੀ 50 ਵੀ 159.40 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 24,614.90 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FIIs) ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ 922.26 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖਰੀਦਦਾਰ ਰਹੇ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
RBI ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਕ
ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਬੁੱਧਵਾਰ, 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਵੇਗਾ।
ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵੀ ਰੁਪਏ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US Treasury Yields) 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਡਾਲਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀਆਂ (Dollar-denominated assets) ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਦੀਆਂ ਕਰੰਸੀਆਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਯੀਲਡ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਤੇਲ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ (Geopolitical developments) 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਰੁਪਏ ਦੇ ਆਊਟਲੁੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।