ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। US Federal Reserve ਅਤੇ Bank of Japan ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਹੁਣ Reserve Bank of India (RBI) ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਇਸ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। US Federal Reserve ਅਤੇ Bank of Japan ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ?
Reserve Bank of India ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੇਟ ਹਾਈਕ (Rate Hike) ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ RBI ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਾਂਡ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੁਣ ਰੇਟ ਵਧਾਉਣਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਆਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 10-ਸਾਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 7% ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਡਸ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਰਗੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ RBI ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ Monetary Policy Committee ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ Repo Rate ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।