Indus River System Authority (IRSA) ਨੇ 2026-27 ਦੇ ਰੱਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ **22%** ਕਮੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ Indus Waters Treaty ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ Tarbela Dam ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਇਨਫਲੋ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
Indus River System Authority (IRSA) ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ, 2027 ਤੱਕ ਦੇ ਰੱਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ 22% ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਮੀ ਕਣਕ, ਜੌਂ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹਨ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਿਛਲੇ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ 8% ਘੱਟ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਟੋਰੇਜ 9.34 ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ-ਫੁੱਟ (MAF) ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 12.01 MAF ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ Water and Power Development Authority ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ। Tarbela Dam ਦੇ 'Tunnel 4' ਅਤੇ 'Tunnel 5' ਹਾਈਡਰੋਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ 3 MAF ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। Mangla Dam ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਵਧਾਉਣ ਕਾਰਨ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਕਿਉਂਕਿ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ Indus Basin ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਹ ਘਾਟ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਝਾੜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਰ ਹੁਣ ਕਣਕ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।