National Statistical Office (NSO) ਦੇ 2025 ਦੇ Periodic Labour Force Survey ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ NEET (Not in Education, Employment, or Training) ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ **44.3%** ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੋਚਿੰਗ ਹੱਬਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਤਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ NEET ਦਰ 44.3% ਹੈ। ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਟੈਲੇਂਟ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਕੋਚਿੰਗ ਹੱਬਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਬਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਚੰਪਾਰਨ ਵਿੱਚ NEET ਦਰ 43.6% ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ 32.1% ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਭਦਰਾਦ੍ਰੀ ਕੋਠਾਗੁਡੇਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 42.7% ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਕੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਪਤ (Consumer Demand) 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲ ਕਾਮਿਆਂ (Skilled Labour) ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।