NITI Aayog ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ Ashok K. Lahiri ਨੇ ਲੱਦਾਖ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਆਰਥਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ਮੀਨਾ ਅਤੇ ਸੀ-ਬਕਥੋਰਨ (seabuckthorn) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ 'ਤੇ ਫੋਕਸ
NITI Aayog ਨੇ ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਲਾਨ ਤਹਿਤ ਸੜਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਡਿਜੀਟਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਲਈ 4G ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਹੋਵੇ। ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਿੰਗੀ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਨੈੱਟ ਮੀਟਰਿੰਗ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।
ਸਥਾਨਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ
ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਮੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇਸ ਨੂੰ ਐਸਟ੍ਰੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ (astro-tourism) ਅਤੇ ਵਿੰਟਰ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਸ਼ਮੀਨਾ, ਸੀ-ਬਕਥੋਰਨ ਅਤੇ ਖੁਰਮਾਨੀ (apricot) ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵੈਲਿਊ-ਐਡਿਡ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਵਜੋਂ ਵੇਚਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ
ਲੱਦਾਖ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਰੋਡਮੈਪ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ Atal Innovation Mission ਵਰਗੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਨਕ ਉੱਦਮੀ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸੜਕੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।