ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਸੋਕੇ (Drought) ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਪਾਹ (Cotton) ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ (Soybean) ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਉੱਤੇ **20%** ਤੱਕ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 1 ਜੂਨ ਤੋਂ 21 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਪਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਔਸਤ ਦਾ ਸਿਰਫ 80.82% ਹੀ ਹੈ। ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁੱਕਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਖਰੀਫ ਦੀ ਫਸਲ ਉੱਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੋਲਾਪੁਰ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 90% ਤੱਕ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੁਲਢਾਨਾ ਅਤੇ ਜਾਲਨਾ ਵਿੱਚ ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ 75% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੇ 137 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਗਈ ਫਸਲ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ (Edible Oil) ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਪਲਾਇਰ ਹੈ। ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਘਟਣ ਨਾਲ FMCG, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਸਤੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦ ਹੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 50% ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਕਾ-ਗ੍ਰਸਤ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੂਬੇ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।