ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ **18.8%** ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ **265** ਤਾਲੁਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕਾ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਘਟਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੇਂਡੂ ਖਪਤ (Rural Demand) ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 26 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ 358 ਵਿੱਚੋਂ 265 ਤਾਲੁਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਕਾ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ 18.8% ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਖਰੀਫ ਦੀ ਫਸਲ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਐਲ-ਨਿਨੋ (El Niño) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁੱਕਾ ਮੌਸਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਖਪਤ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਖਰਚੇ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੋ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ (Two-wheelers), ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਸੋਕੇ ਕਾਰਨ ਸੋਇਆਬੀਨ, ਕਪਾਹ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (Food Inflation) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਤੇਲ ਮਿੱਲਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫੀ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮੁੜ-ਸੰਰਚਨਾ (Restructuring) ਵਰਗੇ ਰਾਹਤ ਉਪਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫਾਈਨਾਂਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਐਸੇਟ ਕੁਆਲਿਟੀ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਨ ਵਾਪਸੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'ਪੰਚਨਾਮੇ' (Crop Damage Assessment) ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਸਲ ਪੱਧਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।