KPMG India ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ **36%** ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ **52 ਕਰੋੜ** ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖੁਰਾਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੋਲਡ ਚੇਨ (Cold Chain) ਵਿੱਚ **10 ਤੋਂ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ** ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਸੀਂ ਲੋੜ ਤੋਂ 36% ਵੱਧ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖਪਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ 20% ਘੱਟ ਹੈ। KPMG ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਾਕਾਮੀ ਹੈ।
ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ 6% ਤੋਂ 15% ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ 4.8% ਤੋਂ 11.6% ਤੱਕ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਮੌਕਾ?
ਹੁਣ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ 'Competitive Advantage' ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ PM-Kisan SAMPADA Yojana ਅਤੇ PLI Schemes ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਪੂੰਜੀ (Capital Expenditure) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਕੇਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਗਤ (Cost) ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟਾਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ।